Inhoudsopgave

Een narcobaron leeft in een wereld van onvoorstelbare rijkdom, geweld en angst. De bekendste van allemaal is Pablo Escobar, de Colombiaanse drugsbaas die in de jaren tachtig en negentig de hele wereld op zijn kop zette. Zijn naam staat symbool voor een levenswijze die tegelijk fascineert en afschrikt. Maar wie was hij nu echt, en hoe werkt zo’n crimineel netwerk van binnenuit?

Van straatcrimineel tot machtigste drugsbaas ter wereld

Pablo Escobar groeide op in armoede in Medellín, Colombia. Als jongeman begon hij met kleine criminaliteit, zoals het stelen van grafstenen en het verkopen van sigaretten op straat. Stap voor stap werkte hij zich omhoog in de onderwereld. In de jaren zeventig ontdekte hij dat er enorm veel geld te verdienen viel met cocaïne. Hij richtte het Medellín-kartel op en groeide uit tot een van de rijkste en gevaarlijkste mannen op aarde. Op het hoogtepunt van zijn macht controleerde zijn organisatie naar schatting tachtig procent van de wereldwijde cocaïnehandel. Hij verdiende zo veel geld dat hij later zelf vertelde dat ratten jaarlijks voor miljoenen aan bankbiljetten opvraten in zijn schuilplaatsen.

Terreur als wapen tegen de staat

Escobar gebruikte geweld op een schaal die Colombia tot op de dag van vandaag niet is vergeten. Hij liet rechters, politici en journalisten vermoorden die hem in de weg stonden. Zijn bekende motto was “plata o plomo”, wat betekent: kies voor geld of voor een kogel. Wie niet omgekocht kon worden, werd bedreigd of gedood. In 1989 liet hij een vliegtuig van Avianca opblazen waarbij meer dan honderd mensen om het leven kwamen. Hij financierde ook eigen wijken in Medellín, waar hij scholen en voetbalvelden liet bouwen. Voor de arme bevolking was hij daardoor soms een soort volksheld, terwijl de rest van Colombia hem vreesde als een terrorist. Zijn zoon, bekend onder de naam Sebastián Marroquín, vertelde in interviews dat zijn vader veel gewelddadiger was dan de serie Narcos op Netflix doet voorkomen. De werkelijkheid was gruwelijker dan elk tv-script.

Het leven van een drugsbaas achter de schermen

Buiten het geweld om leidde Escobar ook een leven dat bijna niet te bevatten is. Hij bezat een privédiergaartuin op zijn landgoed Hacienda Nápoles, met nijlpaarden, giraffen en andere exotische dieren. Die nijlpaarden leven inmiddels verwilderd in de Colombiaanse natuur. Hij trouwde op zijn vijfentwintigste met Maria Victoria Henao, die op dat moment pas vijftien jaar oud was en de zus was van zijn beste vriend. Samen kregen zij kinderen, die later onder valse namen verder leefden in Argentinië. Zijn gezin vluchtte na zijn dood in 1993 en probeerde zo anoniem mogelijk te leven in Buenos Aires. Zijn vrouw en kinderen namen nieuwe namen aan en begonnen opnieuw. De jonge Pablo jr., later Sebastián Marroquín genaamd, schreef er een boek over en probeerde zo zijn verleden te verwerken.

Waarom de mythe van de drugsbaas blijft leven

Decennia na de dood van Escobar blijft de fascinatie voor het leven van een cokebaron onverminderd groot. Series als Narcos trekken wereldwijd miljoenen kijkers. Toeristen bezoeken nog steeds plekken in Medellín die verbonden zijn aan zijn naam. Dat zegt iets over hoe de mens reageert op extreem macht en extreem verval. De lijn tussen bewondering en afschuw is dun. Tegelijk laat de nalatenschap van Escobar zien wat georganiseerde misdaad aanricht in een samenleving. Colombia heeft jarenlang geleden onder het geweld van kartels. Duizenden mensen verloren hun leven door de strijd tussen de staat en de drugsmaffia. Het Cali-kartel nam na de dood van Escobar een deel van zijn handel over en bewees dat de handel in verdovende middelen niet stopt als één leider valt. De structuur van zulke criminele organisaties is altijd groter dan één persoon.

Veelgestelde vragen

Hoeveel geld verdiende Pablo Escobar op zijn hoogtepunt?
Op het hoogtepunt van zijn macht verdiende Pablo Escobar naar schatting 420 miljoen dollar per week met de cocaïnehandel. Zijn totale vermogen werd geschat op meer dan dertig miljard dollar.

Hoe is Pablo Escobar aan zijn einde gekomen?
Pablo Escobar werd op 2 december 1993 gedood in Medellín, een dag na zijn drieënveertigste verjaardag. De Colombiaanse politie schoot hem neer op een dak na een lange zoektocht. Of het een politiekogel was of dat hij zichzelf doodschoot, is tot op de dag van vandaag onderwerp van discussie.

Wat is er na de dood van Escobar met zijn kartel gebeurd?
Na de dood van Escobar viel het Medellín-kartel uiteen. Een deel van de cocaïnehandel werd overgenomen door het Cali-kartel en later door andere criminele organisaties. De handel in drugs stopte dus niet met de val van één man.

Leeft de familie van Pablo Escobar nog?
Ja, de familie van Pablo Escobar leeft nog. Zijn vrouw Maria Victoria en zijn kinderen vluchtten na zijn dood naar Argentinië. Zijn zoon, die zichzelf Sebastián Marroquín noemt, schreef een boek over zijn leven als kind van een beruchte drugsbaas en geeft lezingen over vrede en verzoening.