Wat is de DOS-score en waarom wordt deze gebruikt bij ouderen

Bij oudere mensen in het ziekenhuis of verpleeghuis kan het gedrag soms plotseling veranderen. Iemand die eerst rustig en helder was, wordt dan ineens onrustig, verward of angstig. Dit kan wijzen op een acute verwardheid, ook wel delier genoemd. De DOS-score helpt zorgverleners om dit snel te herkennen. Door de veranderingen goed te volgen met deze score, kunnen artsen of verpleegkundigen sneller ingrijpen.

Hoe werkt de DOS-score in de praktijk

DOS is de afkorting van Delirium Observatie Screening. Deze score bestaat uit dertien punten die worden gecontroleerd tijdens een dienst van een verpleegkundige of verzorgende. Er wordt gekeken naar gedrag, aandacht, geheugen, slaap, spraak en beweging. Als er opvallende veranderingen zijn in deze punten, krijgen die een hogere score. De totaalscore laat zien of er kans is op een delier. Een hogere score betekent dat er meer tekenen zijn die kunnen wijzen op verwarring.

Waarom is een delier bij ouderen belangrijk om snel te herkennen

Een delier kan snel ontstaan en heeft vaak een lichamelijke oorzaak. Denk aan een infectie, medicijngebruik, uitdroging of een operatie. Het is belangrijk om dit vroeg te zien, omdat een delier grote invloed heeft op het welzijn en het herstel van de patiënt. Mensen met een delier zijn vaak erg onrustig of juist heel stil en teruggetrokken. Door op tijd hulp te bieden, kan het herstel sneller gaan en schade aan het lichaam of de hersenen voorkomen.

Wat gebeurt er bij een hoge DOS-score

Als de score hoog is, betekent dit dat de patiënt tekenen laat zien van acute verwarring. De arts wordt dan ingeschakeld om verder onderzoek te doen. Soms is er bloedonderzoek nodig of een controle van medicijnen. Ook wordt gekeken of er sprake is van koorts, pijn of problemen met slapen. Als de oorzaak wordt gevonden, kan de behandeling worden gestart. Vaak helpt het ook om rust te geven, een vast dagritme aan te houden en familie bij de zorg te betrekken.

Hoe vaak wordt de DOS-score gemeten

De score wordt meestal drie keer per dag ingevuld door de zorgverleners. Dat gebeurt tijdens de ochtend-, middag- en avonddienst. Elke keer wordt gekeken of het gedrag veranderd is sinds het vorige moment. Als er in korte tijd veel veranderingen optreden, is dat een teken dat er iets aan de hand is. De regelmatige meting maakt het mogelijk om vroeg in te grijpen en de juiste hulp te bieden. De score kan ook worden gebruikt om te volgen of iemand weer opknapt.

Wat betekent een lage DOS-score voor de patiënt

Bij een lage score is er meestal geen reden tot zorgen. Dat betekent dat het gedrag stabiel is gebleven en er geen signalen zijn van verwarring. Toch blijven zorgverleners alert, vooral bij kwetsbare ouderen of mensen die al eerder een delier hebben gehad. Veranderingen kunnen namelijk snel optreden. De DOS-score helpt dus niet alleen bij het ontdekken van een probleem, maar ook bij het volgen van hoe iemand zich ontwikkelt tijdens de opname.

Hoe familie kan helpen bij het herkennen van een delier

Familie en bekenden kennen de persoon vaak goed en merken snel als er iets verandert. Ze kunnen aangeven of iemand zich anders gedraagt dan normaal. Die informatie is heel waardevol voor het zorgteam. Door samen te werken met familie, is het makkelijker om een goed beeld te krijgen van de situatie. Ook bij de behandeling kan de aanwezigheid van een vertrouwd gezicht rust geven aan iemand die verward is.

Wat zorgverleners doen om een delier te voorkomen

Zorgverleners proberen zo veel mogelijk te voorkomen dat iemand een delier krijgt. Ze zorgen voor een rustige omgeving, voldoende licht overdag en een duidelijk dagritme. Ook letten ze goed op pijnmedicatie, drinken en eten. Als iemand slecht slaapt of angstig is, wordt daar extra aandacht aan besteed. De DOS-score helpt hierbij, omdat het veranderingen in gedrag sneller zichtbaar maakt. Door vroeg te reageren, wordt de kans op een ernstig delier kleiner.

Waarom de DOS-score een vast onderdeel is van ouderenzorg

De DOS-score is makkelijk toe te passen en geeft snel informatie over de mentale toestand van een patiënt. Daardoor kunnen artsen en verpleegkundigen sneller inschatten of extra zorg nodig is. Het helpt ook om goede keuzes te maken over verdere behandeling. In verpleeghuizen en ziekenhuizen is de score daarom onderdeel van de dagelijkse zorg voor ouderen. Het doel is om verwarring snel te herkennen, rust te brengen en herstel mogelijk te maken.

Hoe de DOS-score bijdraagt aan veilige zorg

Een delier kan veel invloed hebben op iemands gezondheid. Mensen die verward zijn, vallen sneller of raken sneller in paniek. De DOS-score maakt het mogelijk om op tijd op te merken dat er iets niet klopt. Daardoor wordt sneller de juiste zorg gegeven. De score is een belangrijk hulpmiddel om ouderen veilig en goed te verzorgen, vooral tijdens een ziekenhuisopname of langdurig verblijf in een zorginstelling. Het geeft houvast in situaties waarin het gedrag snel verandert.